Bán tạp hóa có lời không? Tiết lộ lợi nhuận thật và 5 bí quyết hốt bạc

Bạn đang thắc mắc bán tạp hóa có lời không? Bài viết phân tích chi tiết biên lợi nhuận, chi phí đầu tư và kinh nghiệm xương máu giúp cửa hàng tạp hóa sinh lời nhanh nhất.

Người mở mới thường hay thắc mắc và đi tìm câu trả lời cho câu hỏi bán tạp hóa có lời không? và lợi nhuận dự kiến khoảng bao nhiêu? ở nội dung bài viết này, chúng ta hãy cùng phân tích và giải đáp cho vấn đề này.

Thực trạng ngành bán lẻ tạp hóa hiện nay: Cơ hội hay thách thức?

1. Nhu cầu tiêu dùng

Bất kể thời điểm nào thì nhu cầu mua sắm tiêu dùng của người dân đều phải có, nên mô hình kinh doanh cửa hàng tạp hóa và siêu thị tại Việt Nam luôn tồn tại và phát triển không ngừng, đặc biệt là các nhóm hàng hóa sản phẩm thiết yếu phổ thông, đây cũng chính là nhóm hàng tạp hóa bán chạy nhất trong cửa hàng.

Các sản phẩm được kinh doanh trong cửa hàng tạp hóa có tần suất sử dụng cao, tính đàn hồi của thị trường thấp, người dân vẫn phải mua dù giá thành sản phẩm có thể tăng cao theo thời gian, hay theo thời điểm cụ thể, thậm chí ngay trong giai đoạn dịch bệnh như Covid 19 diễn ra, tất cả các ngành nghề khác phải đóng cửa thì cửa hàng tạp hóa vẫn được mở cửa để hoạt động kinh doanh.

Xét trên diện rộng, kinh doanh tạp hóa là xương sống của thị trường bán lẻ đặc biệt có tính ổn định cao trong giai đoạn mà thị trường biến động lớn.

2. Sự cạnh tranh tư chuỗi cửa hàng và thương mại điện tử

Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh từ các chuỗi siêu thị lớn như Winmart và Bách Hóa Xanh... cùng với việc xu hướng mua sắm online ngày càng phát triển, đã tạo áp lực cạnh tranh cho mô hình kinh doanh tạp hóa truyền thống ngày càng lớn.

Rõ ràng nếu các cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini không thay đổi về hình ảnh, về cách quản lý cửa hàng một cách hiệu quả hơn, thì việc kinh doanh tạp hóa có lời là vấn đề khá đau đầu, đặc biệt đối với người mới chưa có kinh nghiệm.

Tuy nhiên, người kinh doanh mô hình này cần lưu ý, đây là mô hình kinh doanh địa điểm, nên có yếu tố tức thời mà kinh doanh online hay TMĐT khó mà có thể thay thế được, đây chính là lá chắn sinh tồn của tạp hóa trước TMĐT.

Giải đáp: Bán tạp hóa có lời không?

1. Biên lợi nhuận trung bình của ngành tạp hóa

Đa phần đều có nhận xét mô hình kinh doanh tạp hóa là mô hình có biên lợi nhuận ngành thấp, và đúng là nó thấp thật nếu so với bình diện chung với các ngành nghề khác trên thị trường như cafe, nhà hàng, khách sạn hay dịch vụ.. lợi nhuận ngành thường trên 30%. Nhưng nếu so với các ngành nghề khác có vốn đầu tư lớn như sản xuất, Logistics và kho bãi, cho thuê bất động sản, hay thậm chí cùng ngạch dọc với tạp hóa là phân phối... lợi nhuận ngành thường thấp hơn 5%, thì lợi nhuận mô hình tạp hóa không hề thấp.

Hầu hết chúng ta đang chỉ so sánh về % lợi nhuận ngành mà bỏ qua vốn đầu tư, có thể chúng ta đang so sánh lợi nhuận của một mô hình với vốn đầu tư 500 triệu với một mô hình có vốn đầu tư 5-10 tỷ, tức là gấp 10-20 lần vốn đầu tư của chúng ta.

Ví dụ cụ thể: Bạn bỏ số vốn 500 triệu và chỉ thu lợi nhuận ròng (tức là đã trừ hết đi chi phí) được có 15 triệu, và mang đi so sánh với người có thể thu nhập 100 triệu/ tháng kinh doanh phân phối sắt thép. Nhưng bạn đâu biết rằng, để có thể mang về 100 triệu/ tháng tức là gấp ~ 6-7 lần thu nhập của bạn thì họ phải bỏ số vốn gấp 20-30 lần số vốn bạn bỏ ra, vậy mô hình kinh doanh nào mới là hiệu quả.

Trong kinh doanh chỉ số lợi nhuận/ vốn đầu tư chính là ROI. Nên việc đánh giá hiệu quả kinh doanh mô hình tạp hóa này cần phải đo lường chỉ số ROI này, chứ không phải chỉ thuần túy % lợi nhuận ngành 5-10% mà chúng ta thường thấy.

Vậy bạn đã phần nào mường tượng ra được câu trả lời cho việc bán tạp hóa có lời không rồi chứ? muốn lời nhiều thì bạn cần phải có điều kiện cần là bỏ số vốn lớn ra đầu tư kinh doanh, và điều kiện đủ là xây dựng mô hình kinh doanh hiệu quả.

2. Xây dựng mô hình kinh doanh hiệu quả

Đừng nghĩ mô hình kinh doanh tạp hóa, siêu thị mini nào cũng giống nhau, khi bạn quan sát và phân tích 10 cửa hàng tạp hóa thì sẽ thấy, ở 10 cửa hàng này sẽ có khoảng 50% hàng hóa kinh doanh giống nhau và 50% hàng hóa còn lại có sự khác biệt rõ rệt.

Trong đó 50% lượng hàng hóa mà cửa hàng nào cũng kinh doanh, đó chính là các mặt hàng tạp hóa thiết yếu, phổ thông, còn lại 50% lượng hàng hóa có sự khác biệt chính là nhóm hàng hóa được kinh doanh theo chiến lược riêng của từng cửa hàng, có thể do họ có định hướng sẵn từ đâu, hoặc có thể do sự sàng lọc tự nhiên theo thời gian của từng cửa hàng.

Bạn để ý thật kỹ sẽ thấy có những điểm khác biệt cơ bản giữa các cửa hàng như sau: Có những cửa hàng tập trung vào trái cây vùng miền, có cửa hàng tập trung vào văn phòng phẩm, có cửa hàng tập trung vào đồ gia dụng, có cửa hàng tập trung vào đồ ăn vặt, hay có những cửa hàng tập trung vào hàng nhập khẩu....

Nói vậy để các bạn hiểu rõ một điều, nếu chỉ thuần túy mở một cửa hàng thuần túy, chắc chắn bạn sẽ không có được mô hình kinh doanh hiệu quả, không có những nhóm sản phẩm, ngành hàng mục tiêu để tạo lợi thế cạnh tranh, tối ưu hóa lợi nhuận.

Vì vậy, hôm nay mình sẽ chia sẻ một công thức rất đơn giản để giúp cho bạn có thể dễ dàng xây dựng cho mình một mô hình kinh doanh hiệu quả.

Mô hình kinh doanh = Hàng hóa phổ thông + hàng hóa mở rộng phù hợp với thị trường.

Cách để biết nhóm hàng hóa mở rộng là gì? bạn cần tự biết cách phân tích đối tượng khách hàng của mình tại khu vực mình kinh doanh hay thế mạnh của mình là gì mà đối thủ không có.

Ví dụ như: Nếu cửa hàng của mình gần trường học, thì bạn nên mở rộng nhóm sản phẩm văn phòng phẩm, khu vực có thu nhập cao thì mở rộng nhóm hàng nhập khẩu, khu vực có nhiều trường học, sinh viên sinh sống thì có thể mở rộng đồ ăn vặt, đồ uống take away, hay bạn có lợi thế bán hàng online, livestream bán hàng thì sẽ đa dạng hơn rất nhiều cơ hội.

3. Tối ưu hóa vốn và lợi nhuận kinh doanh

Không riêng gì mô hình tạp hóa, mà bất kể mô hình kinh doanh nào đều phải đáp ứng được hai điều kiện: Tối ưu vốn đầu tư và tối ưu hóa lợi nhuận. Vậy bạn làm bằng cách nào?

Tối ưu vốn đầu tư: Hãy liệt kê toàn bộ các hạng mục mình phải đầu tư ra để có được một cửa hàng kinh doanh hoàn chỉnh và nghĩ cách tối ưu từng hạng mục đó, hãy biết cách đầu tư một cách phù hợp, tránh lãng phí những thứ không cần thiết, bạn nên nhớ một điều quan trọng, những gì bạn đầu tư hôm nay rất khó có thể quy đổi ngược lại thành tiền. 

Ví dụ như bạn đi thuê mặt bằng: Thì rất nên hạn chế đầu tư quá nhiều vào mặt bằng mà không thực sự cần thiết, nó khác với trường hợp kinh doanh trên mặt bằng của nhà bạn, hết thời hạn thuê mặt bằng rủi ro lớn nhất là bạn không thể mang những thứ mà bạn đã bỏ ra để làm được, cũng liên quan trực tiếp tới mặt bằng kinh doanh, cùng là phải đi thuê, thì bạn nên sử dụng các loại kệ cao tầng, hoặc nâng thêm tầng kệ để tăng sức chứa hàng hóa để tối ưu sức chứa cũng như trưng bày hàng hóa....

Tối ưu lợi nhuận kinh doanh: Nếu như tối ưu vốn đầu tư là đầu vào, thì tối ưu hóa lợi nhuận kinh doanh tạp hóa là đầu ra. Cần phải phân bổ hàng hóa phù hợp, tối ưu vốn trên từng nhóm sản phẩm để tăng chỉ số ROI lên (lợi nhuận/ vốn đầu tư), việc bạn lựa chọn hàng hóa bị sai, hoặc lỗi dẫn đến việc sau này tồn hàng nhiều, thậm chí hàng hóa bị cận và hết date, thì lợi nhuận giảm đi một cách đáng kể.

Hãy biết cách tập trung bán lẻ và ưu tiên các sản phẩm phân khúc giá thấp, và có tỉ suất lợi nhuận cao như: đồ ăn vặt, văn phòng phẩm, phụ kiện...

Khi bạn bán tốt được các dòng sản phẩm mang lại lợi nhuận cao này, thì bạn đã phần nào không còn phải băn khoăn câu hỏi bán hàng tạp hóa có lời không? 

4. Thu nhập ngoài từ việc kinh doanh tạp hóa mà ít người biết

Trong kinh doanh mô hình này, có một số khoản thu nhập ngoài việc bán sản phẩm mà không phải ai cũng biết, đặc biệt đối với ngườ mới chưa có kinh nghiệm. Mình sẽ chia sẻ những cơ hội để khai thác, và bạn xem khai thác được hạng mục nào thì hoàn toàn có thể áp dụng cho cửa hàng của mình nhé, nhưng cũng cần lưu ý để có thể nhận được những khoản tiền này cần phải có điều kiện đi cùng từ nhà cung cấp, nên hãy cân nhắc lựa chọn phù hợp với trường hợp của cửa hàng nhà mình một cách phù hợp và tối ưu nhất nhé.

4.1 Tiền trưng bày từ nhà các nhãn hàng (Display Fee)

Không phải nhãn hàng nào cũng có chương trình trưng bày hàng hóa tại các điểm bán, tuy nhiên các nhãn hàng lớn như Unilever, P&G, colgate, dầu ăn Cái Lân, Băng bỉm... đều có chương trình trưng bày duy trì hàng tháng, hãy hỏi và làm việc với sale để khai thác các gói phù hợp với cửa hàng của mình.

Lưu ý: Có một số nhãn hàng họ chỉ chạy trương trình theo thời vụ như: Kem, sữa tươi, sữa chua vào mùa hè, và bánh kẹo vào dịp tết.

4.2 Chiết khấu thương mại và Thưởng doanh số

Thường thì các chương trình chiết khấu, hay quà tặng các bạn sale sẽ giới thiệu khi lên đơn đặt hàng, nhưng có một số nhãn hàng sẽ thưởng doanh số khi trong tháng, hoặc quý, hoặc năm cửa hàng đó đạt một ngưỡng doanh thu yêu cầu của công ty, phổ biến là các nhãn hàng sữa bột, bỉm, hoặc các nhóm kinh doanh mùa vụ như nói ở phần trên... Về phần thưởng có thể là tiền mặt hoặc hiện vật như: vàng, tivi, đồ gia dụng..

4.3 Thu nhập từ việc thu hộ dịch vụ

Dịch vụ này trước đây khá phổ biến, nhưng ngày nay công nghệ phát triển, người dân có thể tự thực hiện thao tác thanh toán cho các đơn vị cung cấp được, nên không còn hiệu quả như trước, nhưng vẫn có thể còn phù hợp với một số khu vực, đối tượng khác hàng.

Ví dụ như thanh toán tiền điện, nước, mạng, truyền hình.... Các bác lớn tuổi, đặc biệt ở quê thường khá kém trong việc thanh toán trực tiếp cho các đơn vị. Việc của bạn rất đơn giản là chỉ cần yêu cầu khách hàng cung cấp mã thanh toán trong tin nhắn của họ, và bạn thanh toán bằng app trên điện thoại của mình là xong, và việc bạn thu phí thì tùy thuộc vào số tiền mà khách hàng cần phải thanh toán.

4.4 Giao dịch chuyển khoản và tiền mặt

Cũng như dịch vụ thu hộ ở trên, bạn cũng có thể cung cấp dịch vụ rút tiền mặt hoặc chuyển tiền mặt vào tài khoản. Phổ biến hơn là dịch vụ chuyển khoản tiền mặt vào tài khoản, nó giống như một phần việc của ngân hàng, thay vì việc khách hàng phải vào ngân hàng lấy số và đợi chờ mất 15-30 phút mới xong 1 giao dịch, việc của bạn là thu tiền mặt của họ và bạn chuyển khoản vào số tài khoản do họ chỉ định rồi bạn thu phí tùy theo số tiền họ chuyển, nhưng làm dịch vụ này cần lưu ý tránh lừa đảo và hạn chế rủi ro nhé.

Dịch vụ này khá hiệu quả, mỗi giao dịch bạn sẽ thu về được tối thiểu 5.000đ tới 100.000đ là bình thường, và quan trọng nó rất tiện và dễ làm, nhu cầu khách hàng khá cao, nhất là ở các khu vực có nhiều văn phòng, hoặc khu công nghiệp có nhiều công nhân viên.

4.5 Bán danh mục hàng hóa

Cách này thường áp dụng cho các cửa hàng quy mô lớn thường triên 100m2, có nghĩa là bạn chỉ cần gửi danh sách hàng hóa và doanh thu của tháng đó cho các đơn vị nghiên cứu thu mua. Chắc chắn đọc đến đây nhiều người sẽ lo sợ về việc cửa hàng của mình bị lộ thông tin doanh thu, hay danh sách sản phẩm bán ra, nhưng bạn đừng lo ngại việc đó, các đơn vị thu mua này đều là những đơn vị thu thập dữ liệu toàn cầu, họ mua từ nhiều khu vực, nhiều mô hình để tổng hợp dữ liệu và dùng việc phân tích thị trường ở tầm vĩ mô, nên đừng lo ngại cửa hàng bên cạnh có thể biết được nhé, nếu có cơ hội thì hãy yên tâm khai thác, với các siêu thị >500m2 hoàn toàn có thể thu được từ 1 - 1,5 triệu/ tháng từ việc bán dữ liệu này.

4.6 Cho thuê máy bán hàng tự động hoặc cây ATM

Nếu mặt bằng kinh doanh là của nhà bạn, mặt tiền và không gian vỉa hè đủ rộng thì hoàn toàn có thể khai thác được dịch vụ này cũng khá hiệu quả, ngoài việc có thêm thu nhập, thì cửa hàng của bạn trông sẽ chuyên nghiệp và nâng cao uy tín thêm.

Hoặc là nơi cho đặt điểm nhận/gửi hàng (Drop-off/Pick-up point): Hợp tác với các đơn vị vận chuyển (Giao Hàng Nhanh, Shopee, Viettel Post) để làm điểm trung chuyển hàng hóa. Bạn nhận được vài nghìn đồng trên mỗi đơn hàng nhưng bù lại lượng khách ra vào cực lớn.

4.7 Liên kết với các mô hình khác

Cơ hội là bạn hoàn toàn có thể liên kết với các mô hình kinh doanh khác có cùng tệp khách hàng như: Quán đồ uống, khu vui chơi, nhà hàng, quán ăn.... Nhưng cần lưu ý việc sử dụng và khai thác dữ liệu khách hàng, tốt nhất là hỏi trước và được sự đồng ý của khách hàng.

Vậy làm thế nào để khai thác. Ví dụ, bạn liên kết với khu vui chơi, hãy làm việc với họ, ví dụ với những đơn hàng trên 300.000đ hoặc 500.000đ từ cửa hàng của nhà bạn, thì qua bên khu vui chơi sẽ được giảm 10% hoặc 30% giá vé khu vui chơi, cách làm tương tự với quán đồ uống... ý tưởng là vậy, bạn hãy nhân rộng ra khai thác khá hiệu quả, nó giống như nhiều mô hình nằm trong hệ sinh thái đó, bạn không mất gì nhưng khách hàng được hưởng lợi khá nhiều.

4.8 Bán và cung cấp các sản phẩm dịch vụ liên quan

Nếu cửa hàng của bạn kinh doanh một thời gian, chắc chắn sẽ có khá nhiều người có ý định mở cửa hàng ghé qua để tham khảo học hỏi.

Chắc chắn nếu không có biển hiệu hoặc tính chủ động của bạn, thì thường họ chỉ qua tham quan một cách âm thầm và dấu diếm.

Nhưng nếu bạn hiểu về bản chất của vấn đề thì hoàn toàn có thể khai thác nhóm đối tượng này một cách hiệu quả.

Ví dụ như có thể tự khai thác hoặc kết hợp với bên mình là đơn vị cung cấp dịch vụ setup siêu thị.

Với một số dịch vụ đơn lẻ bạn hoàn toàn có thể khai thác thêm thu nhập như: Bán danh sách nhà cung cấp, dịch vụ lên đơn đặt hàng, dịch vụ trưng bày hàng hóa cho cửa hàng mở mới, bán giá kệ rồi hưởng % chiết khấu từ chính đơn vị bạn đã mua giá kệ. Bạn đừng quá lo lắng việc mình tạo ra đối thủ trực tiếp của mình nhé, nếu bạn phân vân vấn đề này, thì chỉ nhận khách có khoảng cách > 1km của cửa hàng của mình là được, và dù bạn không cung cấp dịch vụ thì họ vẫn phải tìm mọi cách để có thể tự mình setup cửa hàng của họ mà thôi.

Hoặc bạn có thể kết hợp một cách trọn gói với bên mình, việc của bạn là giới thiệu khách, còn lại các hạng mục trong công việc bên mình sẽ triển khai mà bạn có thực hiện được như: Thiết kế, đào tạo, setup siêu thị trọn gói. Đương nhiên khi bạn giới thiệu chúng tôi sẽ có % giới thiệu theo gói dịch vụ.